Kepie model 1865

De kepie model 1865

Model 1865

Met het model 1865 was de kepie geboren. De eerste aan het begin van de kepie evolutie.  

De kepie was een stalmuts, voor de opper-,  de hoofdofficieren en de officieren. In het jaar 1867 mochten pas de onderofficieren het hoofddeksel dragen.

Het was een praktische hoofddeksel, voor het dragen binnen de kazerne en situaties waar er geen plichtplegingen aan verbonden waren. 

De kepie werd ook gedragen door de veldwachter en werd zo ook wel het veldwachterspetje genoemd. 

Koninklijk besluit nummer 51

Bij het koninklijk besluit nummer 51 (1865), was een markant en iconische hoofddeksel geboren. Het uiterlijk van het hoofddeksel, had invloeden van de grootmachten als het Keizerlijke Duitsland en Engeland. De eerste kepie, model 1865 werd geïntroduceerd, als stalmuts voor de officieren en was de vervanging van de stalmuts 1854. De officieren hadden naast hun hoofddeksel, zoals een kolbak, shako, de behoefte aan een elegant hoofddeksel, waarmee ze zich in de kazerne konden onderscheiden van de lagere rangen.

De kepie model 1865, kreeg de naam kwartier- en/of politiemuts. In de volksmond werd de kepie veldwachterspetje genoemd.. Het model  en vorm van de kepie kwam overeen met de hoofddeksels welke destijds werden gedragen door de veldwachters. In de jaren 60-70 van de vorige eeuw,  werd door de NCRV de serie “Swiebertje” uitgezonden. In deze serie  was een personage, de veldwachter Bromsnor welke een kepie droeg van het model 1865. De veldwachters/politie hebben  een gelijkend model 1865 kepie gedragen tot begin 20e eeuw..

De kepie 1865 werd in eerste instantie gedragen, binnen de kazernes en bij informele gelegenheden.  Het was een stal-, kwartiermuts en met dit predicaat werd het gedragen. Vanuit de opper- en hoofdofficieren werd er een president geschapen, waarbij de officieren en lagere rangen, volgden en de kepie ook droegen bij dagelijkse gelegenheden.

Op 2 maart 1868 werd bij kabinet rescript ( instructie) NO=47 goedgekeurd, om de kepie model 1865 te dragen bij het klein- dagelijks tenue. Deze instructie werd opgenomen in het Reglement op den inwendige diensten uitgave 1868.

De dienstvakken artillerie- en infanterie regimenten hadden doorgaans geen ceremonieel tenue en droegen dan het dagelijkse tenue met verfraaiing van een fouragerre etc. Hierbij was het nieuwe comfortabel hoofddeksel, de kepie model 1865 een welkome aanvulling, in plaats van de shako.

De K.N.I.L gouverneur generaal J.B. van Heutsz, droeg op een officieel portret een kepie model 1865 ( Klik ->)) Portret van gouverneur-generaal Van Heutsz - RijksmuseumHet is (nog) onbekend tot wanneer het model 1865, mocht worden afgedragen en wanneer het model werd afgeschaft.

De kepie

Voor de officieren werd de kepie voorzien van zilveren dan wel gouden biezen en een kokarde gelijk aan de bies rond de kepie. In eerste instantie was de kepie voorbehouden aan de opper- hoofdofficieren, officieren en de cadetten aan de Militaire academie.De onderofficieren wilden ook een kwartiermuts, om zich te onderscheiden van de lagere rangen. Vanuit de hiërarchische gedachte, moest er verschil zijn en de onderofficieren kregen hun kepie. Bij koninklijke besluit 65, werd de bies en kokarde uitgevoerd met kemelsgaren ( katoenen).De inrichting van het leger was in deze tijd, in milities, schutterijen en plaatselijke landweer korpsen. Binnen de schutterij organisaties ontstond bij de officieren, tevens de wens voor de kepie 1865. Bij ministerieel besluit kregen de Schutterskorpsen toestemming om de kepie model 1865 te dragen.

De kwartier- of politiemuts  voor de officieren:

  • is van donkerblauw laken, voor de jagers groen,
  • met ovaal ronde bol van 19 bij 20 centimeter
  • hoog 8 a 9 centimeter,
  • vallende klep van verlakt leder;
  • rondom een band ter breedte van 3,5 centimeter,
  • de bol (Bovenkant kepie) gebiesd met laken gelijk aan de kleur van de uitmonstering van het uniform;
  • de band onderkant rondom de kepie van effen goud of zilver galon;
  • van voren aan de bovenzijde een kleine oranje zijden kokarde, omzet met vier rijen gouden of zilveren torsade;
  • daaronder een goud of zilver lisje met vergulde of zilveren knoop.
  • heeft geen stormbandje of kinband

Beschrijving kepie

De kepie  van de hoofdofficieren is de bies aan de bol van gouden of zilveren koord, verder gelijk aan de officieren.De kepie van de generaal, is voorzien van vier recht opgaande gouden biezen op de naden van de kepie, aan de voor-, linker-, rechter- en achterzijde.

De kepie voor de rang van adjudant onderofficier is gelijk aan die van de officieren. ( KB7 mei 1866, NO= 100)

De cadetten bij de militaire academie hadden een kepie gelijk aan de officieren, in plaats van de gouden- zilverenband, een geel zijden galon. (2 augustus 1877 no= 10)De onderofficieren hadden een kepie gelijk aan de cadetten, alleen de band en bies aan de bovenzijde waren uitgevoerd in Kemelsgaren (katoen).

Pupillenschool, was een school voor de kinderen van militairen welke na hun lagere school, hun onderwijs voort konden zetten in het leger. De jongens droegen een kepie, met een vorm als de kepie van het Oost-Indische leger, maar dan lager. De kepie was van donkerblauw laken. Een zwart verlakt lederen klep , lederen voering ban zwarte kleur. Aan de onderzijde een rode band van 2 ½ centimeter breed. Aan de voorzijde een kokarde met een oranje hart, omrand met twee rijen rode koord. Rond de bol rode koord, alsmede aan de voor- en achterzijde op de naad een rode bies..

Polder kepie

Pupillenschool, was een school voor de kinderen van militairen welke na hun lagere school, hun onderwijs voort konden zetten in het leger. De jongens droegen een kepie, met een vorm als de kepie van het Oost-Indische leger, maar dan lager. De kepie was van donkerblauw laken. Een zwart verlakt lederen klep , lederen voering ban zwarte kleur. Aan de onderzijde een rode band van 2 ½ centimeter breed. Aan de voorzijde een kokarde met een oranje hart, omrand met twee rijen rode koord. Rond de bol rode koord, alsmede aan de voor- en achterzijde op de naad een rode bies..

De officieren van muzikanten van de Grenadiers droegen een kepie gelijk aan de officieren Infanterie. De Staf- en Elèvé muzikanten(leerling) hadden een kepie gelijk aan de onderofficier, met een gele band en bies aan de bovenzijde, uitgevoerd in Kemelsgaren (katoen).

   Kepie model 1865

Kepie hoofdofficier

Alle regimenten
huzaren Cavalerie

Voorzijde 

Linker zijkant

Achterzijde 

Kepie officier

Eerste Regiment
Huzaren van Sytzama

voorzijde

Linker zijkant

Achterzijde

Kepie onderofficier

Eerste Regiment
Huzaren van Sytzama.

Voorzijde

Linkerzijkant

Achterzijde

Kepie onderofficier

Derde Regiment
Huzaren van Prins Alexander
kepie 1865 voorzijde cavalerie rode huzaar onderofficier

voorzijde

kepie 1865 zijkant cavalerie rode huzaar onderofficier

Linker zijkant

kepie 1865 achterkant cavalerie rode huzaar onderofficier

Achterzijde 

Korps/dienstvak/onderdeel kleur rangaanduiding

Kleur bies

Generale staf

Goud

Karmozijn rood

Infanterie

Goud/Geel

Ponceau rood

Cavalerie

(Onderofficieren blauwe huzaren Stalmuts 1842)

Zilver/ wit

Blauw Ponceau rood wit

Artillerie

(Onderofficieren Stalmuts 1842)

·       Veldartillerie

·       Transporttrein

·       Administratie

·       Vestiging-artillerie

·       Pontonniers

·       Magazijnmeesters

·       Torpedo compagnie

Goud

Scharlaken rood

Korps Rijdende Artillerie

(Onderofficieren kwartiermuts 1842)

Goud

Geel

Koninklijke Marechaussee

Zilver /Blauw

Blauw

Koninklijke Militaire Academie

Goud/Geel

Ponceau rood

Grenadiers

 

Goud

Ponceau rood

Jagers ( kepie groen laken)

(Onderofficieren kwartiermuts 1842)

Goud

Geel

Genie

·       Hoofdopzichter fortificatiën

·       Opzichter fortificatiën

   

 

Goud/Geel

Ponceau rood

Geneeskundige dienst

·       officieren gezondheid

·       Paardenarts

 

·        

Goud/geel

Goud/geel

Zilver/wit

Ponceau rood

Ponceau rood

Ponceau rood

     
     

Plaatselijke Staf

Provinciale Staf

Goud

Ponceau rood

Militie-commisarissen

Goud/geel

Blauw

Pupillenschool

   
     

Ordonnans koning koningin

Zilver

zwart

Adjudanten koning koningin prinsen

Goud

Goud

     
     

Officieren :

·       Adjudanten van de generaal

·       Departement van oorlog

Gelijk aan korps, dienstvak, onderdeel

 
     
     
Copyright © 2026  www.kepie.nl